Giữa muôn vàn món ngon của vùng đồng bằng Bắc Bộ, cá kho Nhân Hậu luôn giữ một vị trí rất riêng. Không đơn thuần là món ăn quen thuộc trong bữa cơm Việt, niêu cá kho của làng Nhân Hậu (xã Nam Lý, tỉnh Ninh Bình) còn chứa đựng linh hồn của nghề, sự khéo léo của người dân và ký ức của một vùng đất gắn bó với lửa bếp qua nhiều thế hệ.

Từ bao đời nay, người dân Nhân Hậu vẫn kể nhau nghe câu chuyện về nghề kho cá của làng. Thuở xưa, khi mùa nước lên, cá đồng dồi dào, bà con chế biến những niêu cá kho để dành cho các dịp Tết, hội hè. Công việc tưởng chừng mộc mạc ấy dần được gìn giữ, truyền từ đời này sang đời khác, chắt lọc thành những bí quyết gia truyền mà chỉ cần nếm một miếng, người sành ăn cũng nhận ra hương vị đặc trưng không lẫn vào đâu được.

Không phải ngẫu nhiên mà cá kho Nhân Hậu trở thành món quà được mong chờ mỗi độ Tết đến. Người trong vùng, khách thập phương… ai cũng muốn mang về một niêu cá để biếu tặng, để dâng cúng, hoặc đơn giản để thêm sự ấm đầy cho mâm cơm gia đình. Mỗi niêu cá kho vì thế mang theo cả tấm lòng người làm nghề, một sự trân trọng dành cho truyền thống và cho những vị khách phương xa.
 
Để tạo nên hương vị trứ danh ấy, người kho cá phải chọn loại cá trắm đen từ 5-7 kg, thịt chắc, thớ lớn, ít xương dăm. Cá làm sạch, để ráo rồi cắt khúc dày, sau đó ướp cùng nước mắm cốt, tiêu, hành khô, ớt, gừng và nước hàng thắng thủ công. Đặc biệt, vị chua thanh của quả chanh hoặc dọc rừng giúp khử mùi tanh, cân bằng vị béo và làm nổi bật hương cá.
 
Thế nhưng, những nguyên liệu ấy chỉ thật sự “thăng hoa” khi được đưa vào niêu đất. Niêu phải dày, được nung già lửa để chịu đựng quá trình kho kéo dài. Bếp dùng củi nhãn hoặc củi vải, loại củi cho ngọn lửa đều, thơm nhẹ, giúp cá chín nhừ từ từ mà không làm mất đi mùi vị tự nhiên. Trong suốt 12-14 tiếng, người kho phải túc trực bên bếp, điều chỉnh lửa, châm nước sôi đúng lúc… chỉ cần xao nhãng vài phút, cả niêu cá có thể mất trọn công sức.
 
Và rồi, sau hơn nửa ngày đỏ lửa, niêu cá kho dậy hương thơm quyến rũ: vị mặn vừa, ngọt đậm, cay nhẹ, thịt cá rắn nhưng mềm, xương nhừ mà không nát. Mỗi thớ thịt sẫm màu sóng sánh lớp mỡ bóng được hòa quyện trong gia vị, tạo nên một món ăn đưa cơm đến lạ.

Ngày nay, cá kho Nhân Hậu không chỉ giữ trọn nét truyền thống mà còn vươn mình trở thành sản phẩm OCOP 4 sao tiêu biểu của Ninh Bình. Nhiều hộ dân mạnh dạn mở rộng quy mô, thành lập cơ sở chế biến, hướng đến sản xuất chuyên nghiệp, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, đóng gói đẹp mắt để phục vụ khách hàng trong và ngoài nước. Những niêu cá kho mộc mạc nay có thể đi xa, trở thành món quà sang trọng trong các dịp lễ Tết.
 
Đến Nhân Hậu, du khách có cơ hội trực tiếp tìm hiểu quy trình kho cá, cảm nhận hơi nóng từ bếp lửa, lắng nghe câu chuyện về nghề và thấy được sự tỉ mỉ trong từng công đoạn. Đây vừa là trải nghiệm ẩm thực, vừa là hành trình khám phá văn hóa làng nghề, góp phần giữ gìn bản sắc vùng quê Bắc Bộ.
Trong hành trình khám phá Ninh Bình, nếu bạn lưu trú tại Tien Loc Palace, đội ngũ nhân sự luôn sẵn sàng giới thiệu những cơ sở cá kho uy tín và hướng dẫn đường đi đến làng nghề Nhân Hậu. Từ khách sạn, bạn có thể dễ dàng lên kế hoạch tham quan, kết hợp thưởng thức đặc sản địa phương để hiểu hơn về tinh hoa ẩm thực của vùng đất mới hợp nhất.

Tien Loc Palace - điểm dừng chân lý tưởng kết nối du khách với những giá trị nguyên bản nhất của văn hoá và ẩm thực Ninh Bình. Liên hệ chúng tôi để được hỗ trợ nhanh và chu đáo nhất!